Dołącz do czytelników
Brak wyników

Budownictwo mieszkaniowe jedno- i wielorodzinne

29 sierpnia 2018

NR 6 (Sierpień 2018)

Akustyka w budynkach wielorodzinnych

0 375

Nowa norma PN-B-02151-5:2017-10 „Akustyka budowlana – Ochrona przed hałasem w budynkach – Część 5: Wymagania dotyczące budynków mieszkalnych o podwyższonym standardzie akustycznym oraz zasady ich klasyfikacji” daje możliwości projektowania i budowania obiektów mieszkalnych o doskonałym komforcie akustycznym.

Jeśli chodzi o budownictwo mieszkaniowe, to wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych i wewnętrznych reguluje obowiązkowa w stosowaniu norma PN-B-02151-3:2015-10. Norma ta opisuje, w jaki sposób należy projektować, wznosić i przebudowywać budynki mieszkalne pod względem akustyki.

Rodzaje hałasu

Kiedy mówimy o ochronie przed hałasem, musimy brać pod uwagę:

  • hałas wewnętrzny instalacyjny – czyli np. hałas od wentylatorów, klimatyzatorów, wind czy pomp,
  • hałas zewnętrzny przenikający do pomieszczenia z otoczenia budynku – czyli np. hałas od ruchu lotniczego czy samochodowego, ale także np. od transformatora umieszczonego w pobliżu budynku,
  • hałas wewnętrzny bytowy, powietrzny – czyli np. głośno mówiący sąsiedzi oraz uderzeniowy – czyli odgłos wiercenia albo stukających obcasów, ale także stukot skrzynek z warzywami stawianych rano w sklepie na parterze,
  • hałas pogłosowy – czyli np. dudniące głosy dobiegające z klatki schodowej.

Znaczenie odpowiedniego zaprojektowania

Aby więc spełnić wymagania normy, trzeba odpowiednio zaprojektować i wybudować wszystkie elementy budynku, czyli:

  • ścianę zewnętrzną – pamiętając o tym, że przeważający wpływ na jej jakość będzie miała izolacyjność akustyczna okien (w budownictwie mieszkaniowym właściwie nie występują ściany niemasywne, np. fasady szklane, więc nie będę ich w dalszej części omawiał) – pod względem hałasów zewnętrznych. By właściwie zaprojektować przegrodę, należy kierować się normami: PN-B-02151-3 i PN-B-02151-2 (ta druga dotyczydopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach),
  • ścianę wewnętrzną pomiędzy mieszkaniami oraz pomiędzy mieszkaniem a innym pomieszczeniem, np. garażem, sklepem czy kawiarnią – pod względem hałasów wewnętrznych powietrznych (czyli np. głośnego sąsiada). Przy projektowaniu przegrody należy posiłkować się zapisami norm PN-B-02151-3 i PN-B-02151-2,
  • ścianę wewnętrzną pomiędzy mieszkaniem a klatką schodową lub korytarzem – pod względem hałasów powietrznych. Norma PN-B-02151-3 nie uwzględnia hałasu pogłosowego. Również norma PN-B-02151-4 nie mówi o tym, jaki powinien być maksymalny czas pogłosu w pomieszczeniach komunikacji ogólnej w budynkach mieszkalnych. Natomiast projekt normy ISO/FDIS 19488 przedstawia „klasy akustyczne” dla różnych czasów pogłosu w przypadku takich pomieszczeń. W tabeli 1. pokazano, co może nam zapewnić odpowiedni wskaźnik, a także jakie czasy pogłosu są przewidziane dla przeciętnych pod względem wymiarów klatek schodowych w budynkach mieszkalnych w Polsce. Norma ISO/FDIS 19488 może więc stanowić wskazówkę, jak projektować klatki schodowe i korytarze,
  • drzwi wejściowe do mieszkania, dla których trzeba przyjąć wymagania z normy PN-B-02151-3,
  • strop pomiędzy mieszkaniami oraz mieszkaniem a innym pomieszczeniem, np. garażem, sklepem czy kawiarnią, który należy dobrać pod względem hałasów powietrznych (czyli np. głośnej muzyki) i uderzeniowych (czyli np. stukających klocków). Należy go projektować zgodnie z wymaganiami norm PN-B-02151-3 i PN-B-02151-2,
  • przegrody wewnątrz mieszkania – np. strop w mieszkaniu wielopoziomowym lub ściana oddzielająca pokój od łazienki. Muszą one spełniać wymagania norm PN-B-02151-3 i PN-B-02151-2.

Wymagania dla przegród w budynku mieszkalnym są określone kilkoma wskaźnikami, opisanymi w tabeli 2.
Przykładowe wymagania dla przegród wewnętrznych zgodnie z normą PN-B-02151-3:2015-10 podane są w tabeli 3.

Tab. 1. Porównanie teoretycznych czasów pogłosu z możliwymi do osiągnięcia w przypadku wyciszenia elementów klatki schodowej lub jego braku
Co słyszymy? Czas pogłosu T ≤ [s] Czas pogłosu na podstawie przybliżonego obliczenia [s]
Klasa A – cicha atmosfera + wysoki poziom zabezpieczenia przed hałasem 0,8 -
Klasa B – w normalnych warunkach dobra ochrona, bez nadmiernych restrykcji wobec zachowań mieszkańców 1,0 1,0 (wyciszone podesty i sufit)
Klasa C – ochrona przed nieznośnym zakłócaniem w normalnych warunkach, biorąc pod uwagę fakt istnienia sąsiadów 1,3 1,2 (wyciszone podesty)
Klasa D – regularne zakłócanie wywołane hałasem, nawet w przypadku zwyczajnych zachowań mieszkańców, dostosowanych do sąsiadów 1,6 -
Klasa E – niewielka ochrona przed zakłócającymi dźwiękami 2,0 -
Klasa F – brak ochrony przed zakłócającymi dźwiękami 2,5 2,9 („goła” klatka schodowa)

 

Tab. 2. Wskaźniki dla przegród
Rodzaj przegrody Wskaźnik Uproszczony opis, do czego wskaźnik się odnosi Uproszczony opis, jak oblicza się wskaźnik
Ściana zewnętrzna \(R'_{A,2}\) Izolacyjność akustyczna od dźwięków powietrznych, wyrażona w decybelach. Im wyższy wskaźnik, tym lepiej izoluje ściana Wymagana minimalna izolacyjność akustyczna ściany zewnętrznej jest określana jako wypadkowa poziomu hałasu zewnętrznego (czyli jak głośno jest za oknem), poziomu hałasu, który jest dopuszczalny normą (czyli np. w pokoju nie więcej niż 25 dB w nocy) i wymiarów pokoju oraz rodzaju jego wykończenia (im większy stosunek kubatury pomieszczenia do pola powierzchni ściany zewnętrznej, tym lepiej). Minimalną izolacyjność akustyczną ściany zewnętrznej następnie porównujemy z izolacyjnością akustyczną naszej przegrody. Na nią składa się izolacyjność akustyczna części konstrukcyjnej (czyli ściany), okna (im gorsza izolacyjność okna i im ich więcej, tym gorszy wynik) i nawiewników (im gorsza izolacyjność nawiewników i im ich więcej, tym gorszy wynik). Wymaganie minimalne to: R’A,2min = 30 dB i takie osiąga już ściana z betonu komórkowego grubości 18 cm. Widać więc, że na ostateczny wynik największy wpływ będą mieć liczba i jakość akustyczna okien i nawiewników
Ściana wewnętrzna oraz strop (dźwięki powietrzne) \(R'_{A,1}\) Izolacyjność akustyczna 
od dźwięków powietrznych, wyrażona w decybelach. Im wyższy wskaźnik, tym lepiej izoluje ściana
Wymaganą izolacyjność akustyczną przegrody przyjmuje się na podstawie wskaźnika izolacyjności danej przegrody zbadanej w laboratorium, pomniejszonego o współczynnik wynikający z przenoszenia bocznego. Przenoszenie boczne to dźwięk przenoszony za pośrednictwem sąsiednich do rozpatrywanej przegrody elementów budynku. W większości przypadków  przenoszenie boczne odbywa się za pośrednictwem ścian i stropów
Strop (dźwięki uderzeniowe) \( L'_{n,w}\) Izolacyjność akustyczna 
od dźwięków uderzeniowych, wyrażona w decybelach. Im niższy wskaźnik, tym lepiej izoluje strop
Wymaganą izolacyjność akustyczną przegrody przyjmuje się na podstawie wskaźnika izolacyjności danej przegrody zbadanej w laboratorium, powiększonego o współczynnik wynikający z przenoszenia bocznego. Przenoszenie boczne to dźwięk przenoszony za pośrednictwem sąsiednich do rozpatrywanej przegrody elementów budynku. W większości przypadków przenoszenie boczne odbywa się za pośrednictwem ścian i stropów
Drzwi wejściowe \(L_{A,1,R}\) Izolacyjność akustyczna od dźwięków powietrznych, wyrażona w decybelach. Im wyższy wskaźnik, tym lepiej izolują drzwi Wymaganą izolacyjność akustyczną drzwi przyjmuje się na podstawie wskaźnika izolacyjności zbadanej w laboratorium, pomniejszonego o 2 dB

 

Tab. 3. Przykładowe wymagania dla przegród wewnętrznych
Rodzaj przegrody Rodzaj wskaźnika Wartość wskaźnika [dB]
Strop między mieszkaniami (dźwięki powietrzne) \(R'_{A,1}\) ≥ 51
Ściana między mieszkaniami (dźwięki powietrzne) \(R'_{A,1}\) ≥ 50
Poziom dźwięków uderzeniowych przenikających między mieszkaniami \( L'_{n,w}\) ≥ 55

Prawidłowa konstrukcja stropu

Wymaganie dla stropu między mieszkaniami R’A1 zostanie spełnione przez sam strop – pod warunkiem, że jest to strop żelbetowy pełny o grubości co najmniej 18 cm, niekoniecznie zaś przez strop gęstożebrowy czy kanałowy. Natomiast spełnienie wymagania dla izolacyjności od dźwięków uderzeniowych L’n,w wymagać już będzie zastosowania izolacji akustycznej stropu, np. wełny szklanej.Pamiętać należy, że zaleca się, aby izolacyjność akustyczna przegrody została spełniona bez uwzględniania warstw wykończeniowych, inna będzie bowiem izolacyjność stropu od dźwięków uderzeniowych, kiedy sąsiad będzie miał na podłodze grubą wykładzinę dywanową, a inna, kiedy jako wykończenie będą mu służyć sztywne płytki ceramiczne. A przecież nie mamy żadnego wpływu na to, jakie warstwy wykończeniowe zastosuje sąsiad ani na to, czy w razie zmiany właściciela warstwy wykończeniowe nie ulegną zmianie. Prawidłowa konstrukcja warstw stropu, która powinna zostać poddana ocenie, jeśli chodzi o izolacyjność akustyczną, jest pokazana na rysunku 1.

Rys. 1
Prawidłowa konstrukcja stropu, która powinna spełnić wymagania izolacyjności akustycznej. Od góry: wylewka podłogowa, izolacja akustyczna z wełny szklanej, strop konstrukcyjny
Źródło: Henryk Kwapisz

 

Rys. 2. Prawidłowe rozwiązanie posadowienia gipsowo-kartonowej ściany działowej na stropie
Źródło: Henryk Kwapisz

Ściany wewnętrzne…

Jeśli chodzi o ściany wewnętrzne, to bardzo istotne jest maksymalne ograniczenie przenoszenia bocznego. Chodzi o to, by hałas nie tylko nie przechodził przez samą ścianę, ale również nie „przeciekał” przez połączenia ściany z podłogą, stropem czy przylegającymi ścianami. Przykładowe prawidłowe rozwiązanie pokazuje rysunek 2.
Nieco bardziej skomplikowane jest zaprojektowanie ściany zewnętrznej. Jak zatem powinien wyglądać proces? W uproszczeniu opisują go następujące kroki:

Krok 1.
Należy sprawdzić, czy jest dostępna mapa akustyczna terenu, na którym jest projektowany budynek. W razie jej braku pozostaje zmierzenie poziomu hałasu przez eksperta. Jeśli zaś mapa istnieje, to określa...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy