Dołącz do czytelników
Brak wyników

Budownictwo mieszkaniowe jedno- i wielorodzinne

7 listopada 2018

NR 7 (Październik 2018)

Barwne warstwy wierzchnie ścian – farby

0 6

Kolory odgrywają ogromną rolę w niemal każdej sferze naszego życia – mogą przekazywać informacje na drodze, umożliwiają identyfikację naszych ulubionych marek, wpływają na samopoczucie (zielony – uspokaja, czerwony – pobudza, żółty – ociepla, niebieski – chłodzi). Ile kolorów, tyle znaczeń i konotacji. Również na ścianach.

Nie bez powodu tak wielką wagę przywiązujemy do barw, którymi się otaczamy. Dobór odpowiedniej palety, kompozycji kolorystycznych, faktur i wzorów pomaga budować nastrój oraz charakter przestrzeni, a wiedza na temat farb i ich właściwości może się okazać niezwykle pomocna w procesie projektowania wnętrz.

Podział farb

Podstawowa klasyfikacja farb dotyczy ich przeznaczenia – do wnętrz lub na zewnątrz budynków. Regulują to normy PN-EN 13300 oraz PN-EN1062.
Kolejny podział wynika z chemicznego charakteru substancji błonotwórczej, spoiwa. Wyróżniamy bowiem farby mineralne (a wśród nich: wapienne, cementowe, krzemianowe itp.) oraz żywiczne (winylowe, akrylowe, alkidowe, uretanowe, epoksydowe itp.).
Farby dzielimy też ze względu na rodzaj rozcieńczalnika użytego do ich produkcji. Mamy więc produkty zarówno rozpuszczalnikowe, (gdzie substancja błonotwórcza rozpuszczona jest lub zdyspergowana w rozpuszczalniku organicznym), jak i wodorozcieńczalne (gdzie substancja błonotwórcza jest rozpuszczona lub zdyspergowana w wodzie).
Jeszcze inaczej możemy wyróżnić farby ze względu na ich zastosowanie. Zaawansowane technologie umożliwiają pomalowanie generalnie wszystkich powierzchni – nie tylko tynków cementowo-wapiennych, gipsowych i glinianych, drewna i metali, ale także betonów, żelbetów, cegły, kamienia, szkła, sprzętu AGD czy płytek ceramicznych (ściennych i podłogowych).
Najczęściej do malowania ścian używa się farb na bazie dyspersji akrylowych, ze względu na ich walory aplikacyjne (niekapiące, o dobrej rozlewności, szybko schnące, dobrze kryjące) i użytkowe (paroprzepuszczalne, zmywalne, o przyjemnej estetyce w efektach matu, satyny lub połysku). Można nimi malować zarówno nowe, jak również wcześniej malowane czy tapetowane powierzchnie.

Propozycje/trendy zestawień kolorystycznych 2018–2019
Źródło: Ralston

Farby lateksowe

Pomieszczenia szczególnie narażone np. na działanie wilgoci (kuchnie, łazienki, pralnie), a także pokoje dziecięce czy korytarze, które są mocno eksploatowane i wymagają częstego zmywania na mokro, warto pomalować farbami lateksowymi. Tworzą one powłoki trwałe o stabilnej kolorystyce, elastyczne, paroprzepuszczalne, odporne na zmywanie i szorowanie wodą.
Farby te – w najwyższej klasie ścieralności – można zmywać również wodnymi, rozcieńczonymi środkami chemii czyszczącej, nie powodując wybłyszczenia powłoki nawet w przypadku bardzo matowej powierzchni.
Wbrew swojej nazwie, w swoim składzie nie zawierają lateksu. W potocznym nazewnictwie „lateksowa” określa farbę o dużej zawartości, wysoko jakościowej żywicy akrylowej (jest to cecha fizyczna dyspersji, czyli mieszaniny dwóch lub więcej substancji wzajemnie niewchodzących ze sobą w reakcje). Tylko farby klasyfikowane w 1. lub 2. klasie można określać jako odporne na szorowanie. Pozostałe podczas zmywania mogą pozostawiać smugi, a w najgorszym przypadku może dojść do całkowitego usunięcia powłoki.

Odporność na szorowanie

Obowiązuje pięć klas odporności na szorowanie na mokro wg normy PN-EN 13300:

  • 1. klasa < 5 mikronów po 200 cyklach ścieralności,
  • 2. klasa > 5 mikronów i < 20 mikronów po 200 cyklach ścieralności,
  • 3. klasa > 20 mikronów i < 70 mikronów po 200 cyklach ścieralności,
  • 4. klasa < 70 mikronów po 40 cyklach ścieralności,
  • 5. klasa > 70 mikronów po 40 cyklach ścieralności.

Można spotkać się z klasyfikacjami odporności na szorowanie, określanymi wg PN 92/C-81517 (podającą liczbę cykli szorowania na mokro, aby zetrzeć całkowicie powłokę), oraz PN-C -81914 (rozróżniającą 3 klasy: 1 – odporność na szorowanie, 2 – odporność na mycie, 3 – odporność na tarcie na sucho).
Istnieje szeroki wachlarz farb akrylowych modyfikowanych najróżniejszymi substancjami: np. silikonem (uzyskujemy wzmocnienie odporności na zabrudzenia), nanocząsteczkami srebra (skuteczne działanie antybakteryjne), miałem ceramicznym lub teflonen (zwiększamy odporność powłoki na ścieranie), biocydami (zabezpieczającymi przed rozwojem grzybów i pleśni), syntetycznym szelakiem (doskonale izolującym plamy po wodzie, smarach, rdzy, dymie, asfalcie itp.) czy ceramicznymi mikropęcherzykami wypełnionymi próżnią. 

Farby ciepłochronne

Te ostatnie określane są mianem „farby ciepłochronne” i ograniczają straty ciepła. Ich termochronność polega na utworzeniu powłoki, membrany odbijającej ciepło we wszystkich kierunkach na całej powierzchni pomalowanych ścian, która może spowodować wzrost temperatury nawet o kilka stopni. By jednak utrzymać spodziewany efekt komfortu cieplnego, trzeba dbać o stan powierzchni ścian, tzn. często je odkurzać i czyścić.
Jednocześnie farby te zapobiegają kondensacji wilgoci, a tym samym redukują powstawanie grzybów i pleśni w kuchni, łazience, piwnicach, basenach itp., i to bez dodatków szkodliwych środków chemicznych. 

Tynk dekoracyjny „rdza” na fasadzie budynku, Strzałkowo
Źródło: MWT

Nowoczesne i ekologiczne

Na rynku dostępne są też farby o szczególnych właściwościach. Należą do nich farby np. tablicowe, magnetyczne (właściwie jest to podkład pod farby), do mazaków suchościeralnych, fosforyzujące, fluorescencyjne czy farby nienasiąkliwe, przeznaczone do malowania np. ścian w kabinach natryskowych, mogące zastąpić płytki ceramiczne.
Na szczególną uwagę zasługują też farby dla alergików, ale nie tylko zawierające minimalne ilości szkodliwych dla zdrowia lotnych związków organicznych (LZO). Informacja o ich zawartości powinna być podana na opakowaniu. Obecnie norma dopuszcza maks. 30 g/l...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Nowoczesnego Budownictwa"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy