Dołącz do czytelników
Brak wyników

Budownictwo mieszkaniowe jedno- i wielorodzinne

3 marca 2019

NR 9 (Luty 2019)

Stolarka odporna na włamanie

0 144

Badania wykonane na zlecenie programu Dom Bezpieczny wykazały, że prawie jedna trzecia klientów salonów kupujących okna i ponad połowa kupujących drzwi pyta o ich właściwości przeciwwłamaniowe. Najczęściej jednak wychodzą z zamówieniem na wyroby standardowe, gdyż sprzedawcy nie potrafią zaproponować produktu atestowanego odpowiedniego do potrzeb.

 

W ofertach wielu producentów są okna, drzwi czy rolety atestowane i zakwalifikowane do określonej klasy odporności na włamanie. To produkty droższe od standardowych, ale w pewnych sytuacjach ich montaż jest wskazany i opłacalny. Zakup atestowanej stolarki przeciwwłamaniowej do domu jednorodzinnego czy mieszkania jest decyzją dobrowolną, wynikającą z konkretnej potrzeby. Na przykład zastosowanie okna klasy RC2 w domku w górach lub na działce może być nieuzasadnione, gdyż w ciągu kilku minut nie dojedzie tam ochrona i nie zareagują sąsiedzi. Jednak na terenie zamieszkanym są miejsca, gdzie takie okna mogą uchronić przed poważnymi stratami w wyniku włamania.

Istnieją obiekty, w których zastosowanie drzwi lub okien o określonej odporności na włamanie jest narzucone przez prawo. Na przykład minister obrony narodowej podaje w rozporządzeniach, jakie produkty są dopuszczone do stosowania w budynkach i pomieszczeniach, które wymagają szczególnej ochrony. Określone z góry wymagania spełniać muszą również okna i drzwi do pomieszczeń w zakładach karnych.

Stolarka o podwyższonej odporności ma specjalną konstrukcję, aby stawić opór przez odpowiedni czas i przejść pozytywnie testy. Stopień odporności na włamanie określany jest według normy PN-EN 1627:2012 Drzwi, okna, ściany osłonowe, kraty i żaluzje – Odporność na włamanie – Wymagania i klasyfikacja. Wskazuje ona klasy odporności od RC1 do RC6. Im wyższa klasa, tym zabezpieczenie jest skuteczniejsze.

Źródło: Karol Klos

Bezpieczne okna i drzwi tarasowe

Z policyjnych statystyk wynika, że ponad 80% włamań do domów jednorodzinnych odbywa się przez okna i drzwi tarasowe. Świadomy tego inwestor podczas wyboru stolarki okiennej szuka produktów „antywłamaniowych”. Zwykle kupuje wyroby bezklasowe, o podwyższonej odporności na włamanie. Jednak inwestor, któremu zależy na dobrym zabezpieczeniu domu, powinien wybrać okna atestowane klasy RC2 lub RC3.

Dla określenia odporności na włamanie okno bada się jako całość. Do laboratorium trafia kompletny produkt wykonany z określonego profilu, z konkretną szybą i zestawem okuć (w tym klamką).

Ramy okien odporne na włamanie wykonywane są z drewna, PCW i aluminium. W przypadku drewna największe znaczenie mają jego twardość i gęstość. Powinno się unikać stosowania drewna miękkiego, o niskiej gęstości. Profile z polichlorku winylu (PCW) muszą z kolei mieć najlepszą sztywność oraz odpowiednią odporność na przecięcie lub odłupanie. Elementy okuć powinny być trwale zamocowane do wzmocnień, a nie samych kształtowników z tworzywa. Dobrym materiałem na okna przeciwwłamaniowe są profile aluminiowe, które mają dużą sztywność i które trudno odgiąć, odłupać czy przeciąć.

Jednym z istotnych elementów okna, chroniących przed niepożądanym wtargnięciem, jest szyba. Stopień wytrzymałości szyb ochronnych określają klasy od P1A do P8B. W oknach klasy RC2, stanowiących minimalne zalecane zabezpieczenie w domach jednorodzinnych, stosować należy co najmniej szyby w klasie P4A. Taka szyba ma cztery warstwy folii, co odpowiada wytrzymałością kratom o oczkach 15 x 15 cm wykonanej z drutu stalowego o średnicy 12 mm. Jest odporna na próbę włamania przez trzy minuty. W zespoleniu przeciwwłamaniowym szyba laminowana umieszczona jest od strony zewnętrznej.

Przykładowy pakiet o właściwościach przeciwwłamaniowych, oznaczony przez producenta jako 44.4/16Ar/4, składa się od zewnątrz z szyby laminowanej z dwóch czteromilimetrowych tafli (44) przedzielonych czterema warstwami folii przeciwwłamaniowej oraz 4-milimetrowej szyby od wewnątrz. Tafle szkła są przedzielone 16-milimetrową ramką dystansową (16), a przestrzeń między nimi wypełniona argonem (Ar).

Okucia okienne

Okucie obwiedniowe okna w klasie RC2 musi mieć kilka punktów bezpiecznych w jednym skrzydle. Są to trzpienie ryglujące w kształcie grzybka, znajdujące się na całym obwodzie skrzydła okiennego. Odległość między nimi jest określana przez producenta okucia, ale zazwyczaj jest to ok. 70 cm. Grzybki, po zamknięciu okna, kotwią się w zaczepach zamocowanych na ramie, tworząc stabilne połączenie okna z ościeżnicą. Niektóre spełniają swoją funkcję ochrony przed wyważeniem również w przypadku pozostawienia skrzydła w pozycji uchylnej lub odstawionej od ościeżnicy. Ochronę okien i drzwi tarasowych przed włamaniem stanowią także klamki okienne zamykane na klucz, blokowane przyciskiem lub z wewnętrznym mechanizmem blokującym. Ponadto istnieje wiele dodatkowych zabezpieczeń przed włamaniem – na przykład zamki wielozastawkowe, blokady zawiasów czy blokady z linką stalową zwalniane kluczykiem lub przyciskiem.

Producenci okuć proponują również rozwiązania elektroniczne, zapewniające większą wygodę obsługi, ale też wpływające na bezpieczeństwo domowników. Okucia z napędami, wspomagające otwieranie, uchylanie i zamykanie okien mogą, być wyposażone w dodatkową funkcję alarmową. Wysyłają one sygnał do centrali w razie wykrycia niespodziewanego przeciążenia, na przykład próby wyważenia skrzydła. Dostępne są również specjalne aplikacje mobilne, które pozwalają kontrolować wszystkie okna w budynku. Użytkownik w każdej chwili może sprawdzić, czy okna są otwarte, zamknięte lub uchylone. Dodatkowym elementem ochrony elektronicznej okna może być czujnik magnetyczny (kontaktron), który na nieuprawnione otwarcie okna zareaguje sygnałem dźwiękowym lub uruchomi system alarmowy.

Montaż okien o podwyższonej odporności na włamanie wykonuje się na podstawie instrukcji dostarczonej przez producenta. Do mocowania w murze powinno się stosować dyble zamiast kotew. W domach ocieplonych od zewnątrz okna i drzwi tarasowe, umieszczone w warstwie izolacji termicznej, montuje się na stalowych konsolach lub wspornikach przebadanych i przeznaczonych do stolarki przeciwwłamaniowej.

Osłony zewnętrzne

Standardowe rolety aluminiowe reklamowane są często jako „antywłamaniowe”, choć nie mają stosownych certyfikatów. Jednak na rynku dostępne są rolety w klasie RC2 i RC3, odporne na atak przy użyciu siły fizycznej. Pancerze takich rolet składają się z ekstrudowanych profili aluminiowych lub stalowych, bez wypełnienia lub wypełnionych żywicą melaminową. Prowadnice wykonane są z elementów aluminiowych o pogrubionych ściankach, co zapobiega ich odgięciu i wyciągnięciu profili pancerza.

Wzmocniona jest także dolna listwa rolety. Specjalny mechanizm zapadkowy chroni przed podniesieniem pancerza od zewnątrz. Roleta w klasie RC2 wytrzymuje atak włamywacza przez co najmniej trzy minuty, a w klasie RC3 – 
pięć minut.

Rys. 1. Schemat mocowania okucia do wzmocnieni profilu
Źródło: Karol Klos

Rolety antywłamaniowe wyposaża się w automatykę, co jeszcze zwiększa bezpieczeństwo. Zastosowanie sztywnych wieszaków poprawia odporność rolety na próby podniesienia. Dwustronna komunikacja radiowa umożliwia kontrolę stanu urządzenia.

Rys. 2. Schemat budowy szkła laminowanego
Źródło: Karol Klos

Automatyczne rolety, włączone w system zarządzania budynkiem, podczas wyjazdu domowników uruchamiają się o ustalonej porze, symulując obecność ludzi. Można je też zintegrować z systemem alarmowym, np. tak, aby wykrycie próby wtargnięcia powodowało ich opuszczenie.

Rys. 3. Trzpień ryglujący w kształcie grzybka
Źródło: Karol Klos

Barierą dla włamywaczy mogą być również zewnętrzne okiennice, ale na rynku nie spotykamy tych produktów o określonej klasie RC. Montaż rolety czy okiennicy należy wykonać zgodnie z wytycznymi producenta – tak, aby maksymalnie utrudnić próby wyważenia i podniesienia pancerza oraz demontażu osłony.

Bezpieczne drzwi wejściowe

Podczas wyboru drzwi zewnętrznych należy pamiętać, że wszystkie przegrody, czyli okna, drzwi i bramy, powinny być traktowane jako jeden system. Obowiązuje zasada, że system jest tak mocny jak jego najsłabszy element. Jeśli inwestor ma okna nieodporne na atak, nie będzie uzasadnione inwestowanie w drzwi w klasie RC4.

Rys. 4. Schemat budowy kurtyny o podwyższonej odporności na włamanie
Źródło: Karol Klos

Drzwi przeciwwłamaniowe wykonuje się ze stali, aluminium, wzmacnianych materiałów drewnopochodnych oraz PCW. Konstrukcja skrzydła najpopularniejszych stalowych drzwi przeciwwłamaniowych opiera się na ramie z prętów stalowych lub profili w kształcie litery „C”. W kilku miejscach pionowe elementy mogą być połączone stalowymi prętami, kształtownikami albo płaskownikami z blachy.

Do konstrukcji skrzydeł stosuje się też stalowe kratownice z hartowanych prętów, co uniemożliwia wycięcie w nich otworu. Drzwi przeciwwłamaniowe badane są jako całość, czyli skrzydło z ościeżnicą oraz kompletnymi okuciami. Zamki, wkładki i szyldy można w takich drzwiach wymienić na inne, pod warunkiem, że będą one miały tę samą lub wyższą klasę odporności na włamanie. Niedopuszczalna jest natomiast wymiana skrzydła, ościeżnicy czy zawiasów.

Rys. 5. Schemat konstrukcji drzwi stalowych
Źródło: Karol Klos

Do klasy RC3 drzwi mogą być jedno- lub dwuskrzydłowe, pełne lub przeszklone. W klasach od RC3 w górę producenci najczęściej oferują tylko drzwi jednoskrzydłowe pełne. Dostępne na rynku przeszklone drzwi w klasie RC2 posiadają szybę P4, a w klasie RC3 – szybę P5. Takimi samymi pakietami jak skrzydła powinny być wypełnione doświetla boczne i naświetla górne.

Okucia drzwiowe

Skrzydła drzwi przeciwwłamaniowych są ciężkie, dlatego zawiesza się je na trzech zawiasach. Przy nich umieszczone są stałe bolce stalowe, które kotwią się w gniazdach w ościeżnicy. Uniemożliwiają one zdjęcie lub wyłamanie skrzydła nawet po przecięciu okucia. Dostępne są również drzwi z ukrytymi zawiasami, do których włamywacz nie ma szans się dostać.

Drzwi przeciwwłamaniowe wyposaża się zazwyczaj w dwa zamki (centralny i dodatkowy) lub jeden zamek wielopunktowy. Muszą mieć one certyfikat potwierdzający podwyższoną odporność na włamanie. Przynajmniej jeden ma wkładkę bębenkową, trudną do otworzenia i zabezpieczoną przed przewierceniem. Do każdej wkładki dołączona jest karta kodowa zabezpieczająca przed dorobieniem kluczy np. na podstawie odcisku.

Zamki z certyfikatem podwyższonej odporności na włamanie są wyposażone w odpowiednie wkładki bębenkowe. W zależności od konstrukcji mogą mieć sześć klas bezpieczeństwa. Do drzwi wejściowych stosuje się wkładki dwustronne: otwierane tylko kluczem lub otwierane od zewnątrz kluczem, zaś od wewnątrz pokrętłem. Do wszystkich wkładek bębenkowych producenci dołączają 9-znakowy kod składający się z cyfr i liter. Każdy znak oznacza inną cechę wyrobu. Z punktu widzenia ochrony przed włamaniem istotne są ostatnie trzy: siódmy informujący o stopniu zabezpieczenia kodu, ósmy odpowiadający za odporność na atak oraz dziewiąty oznaczający odporność na włamanie.

Coraz więcej producentów oferuje też zasilane bateryjnie wkładki elektroniczne. Impulsem do odblokowania rygli jest sygnał z nadajnika (specjalnego klucza, breloka, karty zbliżeniowej) do odbiornika umieszczonego we wkładce. Najprostszym rozwiązaniem jest elektroniczna nakładka na tradycyjnym zamku. Może być sterowana za pomocą smart...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Nowoczesnego Budownictwa"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy