Dołącz do czytelników
Brak wyników

Budownictwo wielkogabarytowe

18 lipca 2018

NR 5 (Czerwiec 2018)

Elewacje wentylowane w aspekcie wymogów ETAG 034 oraz WT

0 387

Elewację wentylowaną należy rozpatrywać całościowo. Nawet jeżeli poszczególne elementy elewacji posiadają dopuszczenia do stosowania w budownictwie, nie oznacza to, że wyrób będzie spełniać wymagania bezpieczeństwa i trwałości. Przyczyną jest niekompatybilność poszczególnych elementów, np. korozja materiałów przy wzajemnym kontakcie czy różne współczynniki rozszerzalności termicznej elementów okładzinowych i rusztów.

Elewacja wentylowana, jeśli ma być dopuszczona do stosowania w budownictwie, powinna posiadać aprobatę techniczną AT – teraz KOT, Krajowa Ocena Techniczna. Aprobaty techniczne dla tego typu wyrobów wydawane są na podstawie ETAG 034.

Składniki elewacji wentylowanej

Według ETAG 034, elewacją wentylowaną nazywamy zestaw elementów do obudowy ścian zewnętrznych, składający się z:

  • zewnętrznej obudowy (np. płyty cementowe, kamienne, ceramiczne, drewniane, lub drewnopodobne, z tworzyw sztucznych, metali bądź laminatów) mocowanej do rusztu,
  • rusztu wykonanego z metali lub z drewna, przymocowanego do ścian zewnętrznych budynku,
  • elementów mocujących obudowę do rusztu oraz ruszt do ścian,
  • materiałów izolacyjnych, np. wełny mineralnej czy folii paroprzepuszczalnej.

Do elewacji wentylowanych nie zaliczamy elewacji wykonanych za pomocą podwójnych samonośnych płyt izolacyjnych (wg PN-EN 14509) oraz samonośnych płyt warstwowych objętych ETAG 016.

W standardowych rozwiązaniach dostępnych na rynku system elewacji wentylowanej tworzą: podkonstrukcja aluminiowa (w tym konsole), warstwa izolacyjna z welonem, która szczelnie przylega do powierzchni ściany, oraz okładziny zewnętrzne (płyty elewacyjne) stanowiące ochronę przed wpływem warunków atmosferycznych. Pomiędzy warstwą izolacji a płytami znajduje się przestrzeń wentylacyjna, umożliwiająca swobodny przepływ powietrza pomiędzy nimi. 

To właśnie konsole i ruszt są głównym elementem mocującym okładzinę do ściany budynku i podlegają one wielu wymogom, zawartym w obowiązujących przepisach. 

Punktowe mostki termiczne

Pierwszym z nich jest tworzenie tzw. punktowych mostków termicznych, które powstają poprzez przebijanie ocieplenia do konstrukcji stanu surowego budynku. Zastosowanie nieodpowiednich materiałów w bezpośredni sposób wpływa na efektywność energetyczną danego obiektu.

W Polsce wytyczne zostały określone w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 926 – dalej: WT). Zgodnie z zawartymi tam wymogami, od 2014 do 2021 r. 
zaplanowano stopniowe obniżanie parametrów współczynnika przenikania ciepła dla przegród budowlanych. W tabeli pokazano, jak zmieniają się te wymogi w odniesieniu do ścian zewnętrznych.

Obliczenia termiczne powinny być wykonane zgodnie z normami zawartymi w wykazie polskich norm powołanych we ww. rozporządzeniu. W tym konkretnym przypadku pozycja 69 w odniesieniu do załącznika nr 2 WT, podpunkt 1.1, przywołuje normę PN-EN ISO 6946:2008 Komponenty budowlane i elementy budynku –

Niezbędnymi dokumentami potwierdzające właściwości danego wyrobu są najczęściej opinie techniczne z zabezpieczeń przeciwpożarowych i badania wytrzymałościowe nieodzowne do odbioru budynku.

Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła – Metoda obliczeniowa. Natomiast treść punktu nr 1.1 WT mówi: Wartości współczynnika przenikania ciepła UC ścian, dachów, stropów i stropodachów dla wszystkich rodzajów budynków, uwzględniające poprawki ze względu na pustki powietrzne w warstwie izolacji, łączniki mechaniczne przechodzące przez warstwę izolacyjną oraz opady na dach o odwróconym układzie warstw, obliczone zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła (…).

Fot. 1. Przykład konsol ze stali nierdzewnej. Inwestycja Galeria Północna w Warszawie
Źródło: Agnieszka Siołek 

Nieodpadanie podczas pożaru

Następnym wymogiem, jakiemu powinna odpowiadać konstrukcja elewacji wentylowanej, jest nieodpadanie podczas pożaru w określonym przez przepisy czasie. Wymagania w tym zakresie zostały zawarte w Warunkach Technicznych, Jakim Powinny Odpowiadać Budynki i Ich Usytuowanie, a konkretnie w § 225, który mówi: Elementy okładzin elewacyjnych powinny być mocowane do konstrukcji budynku w sposób uniemożliwiający ich odpadanie w przypadku pożaru w czasie krótszym niż wynikający z wymaganej klasy odporności ogniowej dla ściany zewnętrznej, określonej w § 216 ust. 1,
odpowiednio do klasy odporności pożarowej budynku, w którym są one zamocowane.

Oznacza to, że w przypadku klasy pożarowej budynku A okładzina elewacyjna powinna nie odpaść przez 120 minut, w klasie B – przez 60 minut, a w klasie C – przez 30 minut. Większość obecnych na rynku rozwiązań nie spełnia tego warunku już przy wymogach w zakresie 60 minut. W dostępnych opracowaniach doczytujemy, że: Aby w świetle wymogów § 225 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury rozwiązanie z zastosowaniem aluminiowego rusztu wg opisu technicznego mogło być uznane za bezpieczne, możliwość wypalenia fragmentu rusztu do wysokości około 700 mm powyżej otworu okiennego/bezklasowego przeszklenia w przypadku pożaru trwającego 60 min powinna być uzgodniona z Projektantem.

Oznacza to brak możliwości zastosowania danego rozwiązania w obiekcie, ponieważ najbardziej narażonymi elementami budynku w zakresie § 225 WT są pasy nadprożowo-podokienne powyżej otworu okiennego.

Odporność na korozję międzymateriałową

Następnym parametrem, jaki powinny spełniać konsole mocujące elewacje, jest odporność na korozję międzymateriałową. Dostępne na rynku rozwiązania z aluminium nie mają tzw. zgodności chemicznej z alkalicznymi materiałami budowlanymi, takimi jak beton. W kontakcie z takimi materiałami jak zaprawa murarska i beton na powierzchni aluminium powstają wyraźne plamy i wżery trudne do usunięcia, które po jakimś czasie mogą doprowadzić do osłabienia nośności całej konstrukcji. 

W obecnych rozwiązaniach do konsol aluminiowych stosuje się podkładki z folii EPDM lub innych tworzyw sztucznych. Podobne materiały stosuje się również jako rozdzielenia elementu wspornika przebijającego warstwę ocieplenia lub jako przedłużenie konsoli. Problem polega na tym, że zastosowanie tych elementów ograniczają przepisy przeciwpożarowe zawarte w Warunkach Technicznych. Są to między innymi:

  • § 216 punkt 2 – Elementy budynku, o których mowa w ust. 1, powinny być nierozprzestrzeniające ognia, przy czym dopuszcza się zastosowanie słabo rozprzestrzeniających ogień (…),
  • § 216 punkt 8 – W budynku, na wysokości powyżej 25 m od poziomu terenu, okładzina elewacyjna i jej zamocowanie mechaniczne, a także izolacja cieplna ściany zewnętrznej, powinny być wykonane z materiałów niepalnych,
  • § 235 podpunkt 2 – Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60.

Żadne dostępne na rynku materiały stosowane do izolowania konsol nie spełniają powyższych przepisów.  

Fot. 2. 
Przykład rozmieszczenia konsol ze stali nierdzewnej 
o wysięgu 1 m na pojedynczym elemencie o lambdzie
4,3 (W/m × K)
Źródło: Agnieszka Siołek
Fot.3. 
Przykład rozmieszczenia konsol ze stali nierdzewnej o wysięgu 1 m na pojedynczym elemencie o lambdzie 4,3 (W/m × K)
Źródło: Agnieszka Siołek

Cechy charakterystyczne podkonstrukcji ze stali nierdzew

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Nowoczesnego Budownictwa"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy