Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

18 lipca 2018

NR 4 (Kwiecień 2018)

Sprzeczna 4 - odczarowanie prefabrykacji

0 298

Stara Praga jest szczególnym miejscem na mapie Warszawy. Przejawia przykłady dobrze zachowanej przedwojennej tkanki miejskiej i postindustrialny charakter. Wciąż nieco zapomniana, powoli odzyskuje dawny blask.

Fabryki adaptowane są na galerie sztuki, pracownie artystyczne, restauracje i kluby. Notowania Pragi stale wzrastają. Nic więc dziwnego, że właśnie tu spółka Budizol zdecydowała się na nową inwestycję, która zdobyła główną nagrodę w kategorii: najlepszy budynek mieszkalny, przyznawaną przez jury Nagrody Prezydenta m.st. Warszawy.
 

Fot. 2. Budynek wielorodzinny – Sprzeczna 4 Źródło: Marcin Czechowicz

 

Ulica Sprzeczna znajduje się w samym sercu Pragi. Centrum miasta jest stąd właściwie na wyciągnięcie ręki, a stacja metra tuż za rogiem. Coraz więcej tu nowych mieszkań, np. Nowy Port Praski zlokalizowany jest zaledwie kilka metrów dalej.

Betonowy budynek przy Sprzecznej 4 to współczesna kamienica uzupełniająca zabudowę kwartału. Wpisuje się w obowiązującą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linię zabudowy łamaną fasadą, tworząc ażurową pierzeję. Siedmiokondygnacyjna, kameralna mieszkaniówka ma 57 mieszkań i konsekwentnie prostą formę. Wyrasta wśród ceglanych ścian okolicznych kamienic i kontynuuje ten ceglany kontekst przy użyciu współczesnych materiałów i współczesnej technologii.

Fot. 3.Ściany prefabrykowane klatki schodowej – beton architektoniczny Źródło: Marcin Czechowicz

Sprzeczna 4 nie posiada wykończenia, galanterii czy ozdób. Jest za to szczerą opowieścią o tym, czym jest budynek, z czego jest zrobiony i jak pracuje. Każdy jej element jest integralną częścią logicznej opowieści. 

Fot. 4.Tarasy od strony zachodniej Źródło: Marcin Czechowicz

Manifest prefabrykacji

Budizol – inwestor Sprzecznej – zamówił w pracowni budynek – demonstrator. Zadaniem prototypowego domu było odczarowanie prefabrykacji. Technologia ta, skompromitowana w Polsce w epoce komunizmu osiedlami z wielkiej płyty, z ciasnymi i mało funkcjonalnymi mieszkaniami i o często skrajnie powtarzalnej architekturze, w latach 90. została prawie zupełnie porzucona. Nastała era budynków mieszkalnych rozumianych jako produkt: o monolitycznym szkielecie, murowanych z bloczków i tynkowanych na pastelowo tak, by ładnie wyglądały w folderach reklamowych i w momencie sprzedaży.

Tymczasem w krajach Europy Zachodniej i w Skandynawii prefabrykacja jest nie tyle popularna, co zwyczajnie typowa. W Skandynawii jej zastosowanie w budownictwie mieszkaniowym sięga nawet 80%. Ma bowiem wiele niezaprzeczalnych zalet: znacząco poprawia bezpieczeństwo pracy na budowie, zapewnia wysoką jakość i trwałość elementów, skraca czas robót budowlanych i zapewnia możliwość prowadzenia ich niezależnie od pogody, a także ogranicza do minimum powierzchnię placu budowy. Technologia ta cały czas się rozwija i umożliwia indywidualne projektowanie budynków i poszczególnych ich elementów, różnicowanie form, faktur i struktur oraz integrowanie prefabrykatów z izolacjami i instalacjami. Na korzyść prefabrykacji przemawia także koszt prowadzenia prac budowlanych – coraz trudniej bowiem o wykwalifikowanych fachowców, potrafiących wykonać budynek w technologii monolitycznej w warunkach polowych.

Prefabrykacja totalna na nietypowej działce

Projektowaliśmy demonstrator i na warsztat dostaliśmy działkę pozornie niepasującą do stereotypu prefabrykacji: niewielką, nieforemną, w zwartej zabudowie śródmiejskiej. W proces projektowania zaangażowani byli nie tylko architekci, konstruktorzy i projektanci branżowi, ale również projektanci biura zakładu prefabrykacji. Dzięki takiej ścisłej współpracy mogliśmy już na bardzo wczesnym etapie projektowania uwzględniać nie tylko wytyczne i potrzeby inwestora, ale też doświadczenia wykonawcy.

Początkowo pomysł na prefabrykację dotyczył samej konstrukcji, elementów żelbetowych i zintegrowanych instalacji. Na jednym ze spotkań zapadła decyzja, że prefabrykujemy totalnie, stosując wszelkie dostępne w fabryce technologie: ściany wielowarstwowe zespolone z izolacją, barwiony beton licowy, zintegrowane wszelkie możliwe instalacje, w tym m.in. elektryczne i ogrzewanie powierzchniowe. W efekcie na budowę

Sprzecznej przyjeżdżały wielkogabarytowe prefabrykaty: całe fragmenty ścian elewacyjnych z okładzinami ściennymi i wbudowaną już stolarką okienną i parapetami, a także ściany wewnętrzne z peszlami i otworami pod instalacje.

Rys. 1.Sprzeczna 4 – aksonometria budynku Źródło: BBGK Architekci

Rys. 2. Sprzeczna 4 – aksonometria budynku Źródło: BBGK Architekci

Modelowanie 3D

Obiekt zaprojektowano w oparciu o system BIM. Wszystkie elementy żelbetowe konstrukcyjne, część instalacji oraz elewacje zamodelowano w 3D, co pozwoliło skutecznie skoordynować wszystkie działania. Projektowanie 3D umożliwia na wczesnym etapie przeanalizowanie budynku w wielu aspektach jednocześnie i pozwala na zastosowanie najefektywniejszych i najbardziej zintegrowanych rozwiązań tak, aby prefabrykacja przyśpieszała proces budowlany i obniżała koszty realizacji.

Dowolna aranżacja mieszkania

Mieszkania projektowano tak, aby w ich obrębie nie było żadnych elementów nośnych, dzięki czemu można będzie je dowolnie aranżować wg preferencji klienta. Moduły mieszkań wyznaczają rozstawy słupów i elementów konstrukcyjnych. Stropy oparte są na podłużnych ścianach żelbetowych zewnętrznych i korytarzowych. Z kolei ściany poprzeczne – międzylokalowe – są stężeniami dla nośnych ścian podłużnych. Część nadziemna opiera się na żelbetowym ruszcie stropu nad garażem, który pełni funkcję konstrukcji transferowej, przekazującej obciążenia z konstrukcji słupowo-ścianowej na słupy i ściany kondygnacji -1. Strop nad kondygnacją garażową, wraz ze wspomnianym rusztem, wykonano jako prefabrykowany z płyt kanałowych sprężanych, z elementami monolitycznymi. 

Produkcja prefabrykatów

Sprzeczna 4 to budynek zmontowany z elementów wyprodukowanych w fabryce, a nie zbudowany rękami robotników na placu budowy. Produkcja prefabrykatów odbywa się w zautomatyzowanym zakładzie we Włocławku. Ściany zewnętrzne to modułowe, kompozytowe elementy żelbetowe. Wytwarza się je w pozycji poziomej na wibracyjnych stołach uchylnych. Domierzanie odbywa się za pomocą rzutników laserowych, które obrazują rysunki techniczne. Ściany wylewa się etapowo. Warstwa bezpośrednio na stole to beton architektoniczny, zbrojony w łączniki, które docelowo zespalają wszystkie warstwy ściany. Po wylaniu warstwy elewacyjnej układa się na niej izolację termiczną, a następnie zbrojenie warstwy konstrukcyjnej. To na tym etapie ściana wyposażana jest we wszystkie akcesoria, które znaleźć się mają we wnętrzu prefabrykatu, m.in. peszle, puszki, gniazda obudowy skrzynek, łączniki stolarki oraz łączniki systemowe, potrzebne do połączenia prefabrykatów z innymi rodzajami konstrukcji – spełniają one funkcję konstrukcyjną, izolacyjną oraz uszczelniającą i są istotnym elementem definiującym przebieg i szybkość późniejszego montażu. Na tym etapie wykonywane są też wszystkie otworowania i w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Nowoczesnego Budownictwa"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy