Dołącz do czytelników
Brak wyników

Okiem prawnika , Otwarty dostęp

18 lipca 2018

NR 4 (Kwiecień 2018)

Zakres obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej projektanta

0 19

Zgodnie z uregulowanymi w Kodeksie cywilnymi ogólnymi zasadami odpowiedzialności odszkodowawczej, każdy, kto wyrządza drugiej osobie szkodę, zobowiązany jest do jej naprawienia w pełnej wysokości.
 

Dwa podstawowe reżimy odpowiedzialności cywilnej – odszkodowawczej – to tak zwana odpowiedzialność deliktowa i odpowiedzialność kontraktowa. O odpowiedzialności deliktowej będziemy mówili w sytuacji, w której sprawca poprzez swoje działanie lub zaniechanie wyrządza drugiej osobie szkodę. W przypadku natomiast odpowiedzialności kontraktowej jej podstawy znajdują oparcie w zawartej przez sprawcę i poszkodowanego umowie. Wyrządzona szkoda stanowi natomiast skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zawartej umowy.

Adekwatny związek przyczynowy

W przypadkach obu wskazanych reżimów odpowiedzialności odszkodowawczej dla uznania, że sprawca lub zobowiązany na podstawie umowy ponosi taką odpowiedzialność, konieczne jest wykazanie trzech podstawowych elementów:

  1. dopuszczenia się przez sprawcę zawinionego działania lub zaniechania, czyli tzw. czynu niedozwolonego lub wadliwego wykonania umowy,
  2. poniesionej szkody,
  3. tak zwanego adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a powstałą w jego wyniku szkodą.

O adekwatnym związku przyczynowym będziemy mówili, jeżeli pomiędzy zdarzeniem a powstałą szkodą będzie istnieć powiązanie, które pozwala przyjąć, że szkoda jest normalnym następstwem danego czynu czy zaniechania. Przykładowo niewłaściwe rozwiązania projektowe w zakresie fundamentów, wynikające z błędnego rozpoznania warunków gruntowych, pozostają w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą wynikającą z konieczności zlecenia opracowania rozwiązań naprawczych i przestoju na budowie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z prawem cywilnym szkoda może obejmować szkodę majątkową i utracone korzyści, a nie subiektywne pogorszenie sytuacji finansowej. Szkodą majątkową poszkodowanego będą uszczuplenia jego majątku, czyli kwoty, które zmuszony był wydać, lub utracona wartość przedmiotów. Natomiast w kontekście utraconych korzyści mówimy o uszczupleniu hipotetycznym, to jest o kwotach, które powinny były wejść do majątku poszkodowanego, a który ich nie uzyskał z uwagi na działanie lub zaniechanie sprawcy szkody/strony umowy.

Odpowiedzialność kontraktowa

W przypadku prac projektowych i odpowiedzialności cywilnej projektanta będziemy mieli najczęściej do czynienia z odpowiedzialnością kontraktową. Ewentualne szkody poniesione w związku z opracowaną dokumentacją projektową będą bowiem najczęściej wynikały z nienależytego wykonania umowy o prace projektowe, chociaż w przypadku rażących zaniedbań roszczenia odszkodowawcze można formułować również poprzez zarzut dopuszczenia się czynu zabronionego. Z odpowiedzialnością deliktową będziemy mieli do czynienia, jeżeli na przykład projektant wykona dokumentację z naruszeniem obowiązków wynikających z przepisów, co zdarza się jednak stosunkowo rzadko. Natomiast w przypadku odpowiedzialności kontraktowej istotne jest, że wymogi stawiane przed projektantem są nieco zaostrzone. Projektant będzie odpowiadał za wszystkie szkody wynikające ze zdarzeń stanowiących przejaw niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, chyba że udowodni, że to nie on ponosi winę za ich zaistnienie. To znaczy, że będzie musiał wykazać, iż zdarzenie nie jest następstwem nieprawidłowego wykonania umowy.

Projektant – podmiot profesjonalny

Projektant będący stroną umowy ponosi odpowiedzialność również za działania wszystkich osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu dokumentacji projektowej. Ma to duże znaczenie przy bardziej skomplikowanych inwestycjach, nad których dokumentacją pracują całe zespoły projektantów wyspecjalizowanych w poszczególnych branżach. Za działania lub zaniechania członków zespołu projektowego osoba podpisująca umowę odpowiada jak za własne działania lub zaniechania. Podstawową zasadą jest również, że projektant odpowiada, a więc ponosi  już winę w przypadku, gdy nie dochował należytej staranności. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w sytuacji, w której projektant (a będzie to dotyczyło większości przypadków) jest podmiotem profesjonalnym, przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie projektowania, oczekiwania co do jego należytej staranności będą zwiększone. Z uwagi na posiadaną wiedzę, doświadczenie i profesjonalny charakter prowadzonej działalności w porównaniu do umów zawieranych przez zwykłe osoby fizyczne projektant zobowiązany będzie do podwyższonej staranności, aby mogła ona być uznana za staranność należytą.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

Mając na uwadze wskazane rygory dotyczące odpowiedzialności kontraktowej projektantów i potencjalnie wysokie szkody, które mogą wyniknąć z nienależytego opracowania dokumentacji projektowej, z pewnością kluczowym elementem działalności w zakresie projektowania jest posiadanie odpowiedniego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Co więcej, zawód architekta jest również zawodem zaufania publicznego i w interesie publicznym jest takie zorganizowanie zasad jego wykonywania, aby zapewnić prawidłową realizację zadań przez projektantów. Eksponowane jest to również w Prawie budowlanym i doniosłości związanej z możliwością sprawowania samodzielnych funkcji technicznych, w tym między innymi w zakresie projektowania.

Ubezpieczenie OC projektanta

Biorąc pod uwagę powyższe, w ustawie o samorządach zawodowych architektów oraz...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy