Dołącz do czytelników
Brak wyników

Obiekty użyteczności publicznej

30 sierpnia 2018

NR 6 (Sierpień 2018)

Biblioteka gminna w Rokietnicy

0 45

Budynek biblioteki gminnej im. Marii Konopnickiej z częścią handlowo-usługową powstał w Rokietnicy w 2017 r. Jest on próbą wcielenia w życie witruwiańskich pryncypiów projektowania architektonicznego, w których nacisk kładziony jest na funkcjonalizm, trwałość rozwiązań oraz ponadczasową estetykę. Dodatkowo obiekt znalazł się w gronie 19 budynków nominowanych do Nagrody Roku SARP 2018.

Rokietnica to jedna z najszybciej rozwijających się gmin powiatu poznańskiego. Jednak pomimo długiej historii oraz znaczącego – zwłaszcza w ostatniej dekadzie – wzrostu liczby mieszkańców w strukturze urbanistycznej tej miejscowości nadal trudno odnaleźć wykrystalizowaną część centralną. Z przyczyn użytkowych w znacznym stopniu jej funkcję zaczął pełnić wzniesiony przy ul. Szamotulskiej budynek Rokietnickiego Ośrodka Sportu – hali sportowej z niewielką galerią handlowo-usługową, klubem fitness oraz pomieszczeniami Gminnego Ośrodka Kultury. Zgodnie z decyzją władz gminy, w uzupełnieniu powyższego programu funkcjonalnego w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku miała powstać nowa siedziba biblioteki publicznej.

Uwarunkowania

Inwestorem przedsięwzięcia została powołana przez Radę Gminy Rokietnica, w czasie budowy hali sportowej, spółka Rokietnicki Ośrodek Sportu sp. z o.o., na której działkach zaplanowano realizację zamierzenia. Pod planowaną inwestycję wybrano niezagospodarowany teren o powierzchni ok. 3200 m2, zlokalizowany wzdłuż ul. Sportowej i przyległy do budynku Rokietnickiego Ośrodka Sportu.
Zastany kontekst urbanistyczny tworzyła ponadto sąsiednia niska zabudowa mieszkalna jednorodzinna o zróżnicowanej formie i układach przestrzennych. Obszar inwestycji objęty był ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Założenia wstępnego programu funkcjonalnego, opracowanego przez władze gminy oraz inwestora, obejmowały zespół pomieszczeń niezbędnych do funkcjonowania biblioteki gminnej wraz z zapleczem administracyjnym i socjalnym oraz powierzchnię handlowo-usługową najmu, której komercjalizacja miała umożliwić finansowanie inwestycji oraz spłatę zaciągniętego na ten cel kredytu. Wskazane było także połączenie projektowanego i istniejącego budynku – w szczególności powiązanie funkcjonalne biblioteki oraz Gminnego Ośrodka Kultury – przy czym realizacja nie mogła wpłynąć negatywnie na działalność użytkowanych w parterze budynku Rokitnickiego Ośrodka Sportu lokali handlowo-usługowych.

Elewacja frontowa budynku
Źródło: Michał Pęczak

Wyzwania projektowe

Szereg wymienionych powyżej uwarunkowań składał się na podstawowe wyzwania projektowe. Już pierwsze analizy i szkice koncepcyjne były próbą odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania. Po pierwsze: jak wykreować przestrzeń biblioteki – miejsca skupienia i zdobywania wiedzy – w połączeniu z planowaną w budynku i istniejącą w bezpośrednim sąsiedztwie funkcją o charakterze komercyjnym? Po drugie zaś: jak właściwie odnieść się do zastanego kontekstu urbanistycznego – hali sportowej z galerią handlową, zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej oraz innych obiektów o bardzo zróżnicowanej skali, formie architektonicznej, geometrii dachów i kolorystyce?
Odpowiedzią na pierwsze z nich jest zapewne klarowny podział funkcjonalny budynku, w którym parter niemal w całości zajmują powierzchnie komercyjne najmu, natomiast piętro przeznaczone jest wyłącznie na pomieszczenia biblioteki. Istotna okazała się też decyzja związana z lokalizacją wejść do części budynku odpowiadającym odrębnym jego funkcjom. Od strony południowej i zachodniej zapewniono dostęp do lokali handlowo-usługowych, jako kontynuację funkcji komercyjnej w parterze sąsiedniego obiektu – Rokietnickiego Ośrodka Sportu. W północnej fasadzie, wzdłuż projektowanego odcinka ul. Sportowej, zlokalizowano wejścia do pomieszczeń technicznych i zaplecza sklepów, a także wyjście ewakuacyjne z klatki schodowej. Główne wejście do biblioteki usytuowano natomiast – nieprzypadkowo – od strony zachodniej, której całą elewację zajmuje hol wejściowy, z widoczną od zewnątrz klatką schodową, poprzedzony obszernym, otwartym placem. Łatwo dostępna i dobrze widoczna z parkingu część handlowo-usługowa pełni tym samym, zgodnie z założeniami, funkcję służebną wobec wyodrębnionej funkcji podstawowej – biblioteki publicznej.
Odpowiedzią na drugie pytanie, wobec znacznego zróżnicowania sąsiedniej zabudowy oraz jej niejednolitej wartości estetycznej, było zastosowanie nienarzucającej się, skromnej architektury, której siła polegać miała zarówno na klarownym eksponowaniu walorów użytkowych budynku, jak i na precyzyjnie opracowanym detalu.

Wnętrze wypożyczalni
Źródło: Michał Pęczak
Wnętrze sali księgozbioru
Źródło: Michał Pęczak

Program użytkowy

Lokale handlowo-usługowe zajmują większą część powierzchni parteru budynku. Obiekt został w całości skomercjalizowany jeszcze w trakcie prowadzonych prac projektowych, co umożliwiało dostosowanie rozwiązań w zakresie architektury i infrastruktury technicznej do specyficznych wymogów poszczególnych funkcji – 
handlu, placówki banku oraz lokalu gastronomicznego. Przy północnej ścianie pierwszej kondygnacji usytuowano niezbędne pomieszczenia techniczne: kotłownię, rozdzielnię elektryczną oraz pomieszczenie gromadzenia odpadów.
Zachodnią, w całości przeszkloną stronę parteru budynku zajmuje przestronny hol główny biblioteki, poprzedzony niewielkim lobby, pełniącym funkcję wiatrołapu z dostępem do dźwigu osobowego. Do pomieszczeń na piętrze prowadzą monolityczne betonowe schody. Jest to jedyny istotny element kompozycyjny nieznacznie odchylony od ortogonalnej siatki układu konstrukcyjnego budynku. Zabieg miał na celu zaznaczenie osi widokowej, której domknięcie stanowi wieża kościoła – jedyna dominanta wysokościowa w miejscowości – widoczna przez okno czytelni głównej, zlokalizowane na wprost schodów wejściowych.
Najważniejszym i największym pomieszczeniem biblioteki jest otwarta sala księgozbioru głównego. Aranżacja wnętrza obejmowała regularny układ powtarzalnych regałów o łącznej pojemności ok. 40 000 woluminów (w tym wydawnictw multimedialnych), ladę z dwoma stanowiskami obsługi wypożyczeń i zwrotów książek, punkt samodzielnego przeglądania katalogu elektronicznego, a także swobodnie rozmieszczone nieformalne strefy lektury, zl...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Forum Nowoczesnego Budownictwa"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy